14 Aralık 2012 Cuma

OSMANLININ AVRUPA YAŞAM TARZINA EN UZUN SOLUKLU KATKISININ "BAHÇECİLİK" ÜZERİNE OLDUĞUNU BİLİYOR MUSUNUZ?




13-16 Aralık 2012 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi'nde düzenlenen "Flower Show Turkey" Uluslar arası Fuarını ziyaret etmeden önce acaba ülkemizde ve dünyada çiçeğe harcadığımız para ne kadar diye merak ettim ve araştırdım. Ulaştığım sonuç beni hiç şaşırtmadı! Dış Ticaret Müsteşarlığının verilerine göre yılda kişi başı harcanan paraya bakacak olursak: Dünyada çiçeğe en fazla para harcayan ülke İsviçre. Bu ülkede kişi başı çiçek tüketimi 94 euro. Dünya çiçek üretimi ve ticaretini elinde tutan Hollanda'da ise kişi başı 60 euroluk çiçek tüketiliyor. Bu ülkeleri 58 euro ile Norveç, 44'er euro Avusturya ve Belçika, 40'ar euro ile Danimarka ve İngiltere, 38 euro ile Almanya, 34'er euro ile İsveç ve Finlandiya, 33'er euro ile İtalya ve Fransa, 31 euro ile İrlanda, 25 euro ile Slovenya, 19 euro ile İspanya, 17 euro ile Portekiz, 16 euro ile Yunanistan, 13 euro ile Macaristan, 9 euro ile Çek Cumhuriyeti, 7'şer euro ile Hırvatistan, Polonya ve Slovakya izliyor. Türkiye kişi başı 2 euroluk çiçek tüketimiyle son sıralarda yer alıyor


Neden?

Bu verilere bakıldığında ülkelerin ekonomik ve kültürel gelişmişlik düzeylerinin çiçek için harcanan parada önemli rol oynadığı çok net görülüyor. 

Üzücü gerçekten...

Halbuki tarihimize baktığımızda, Prof.Dr.Nurhan Atasoy ve Dr. Lale Uluç hocaların bu sene içinde Basılan "Osmanlı kültürünün Avrupa'daki yansımaları:1453-1699" adlı eserlerinde Osmanlının Avrupa'ya ve Avrupa yaşam tarzına en uzun soluklu katkısının bahçecilik üzerine olduğu vurgulanmaktadır. Osmanlı anavatanın kalbi olan Anadolu, güneybatı Asya ve güney Avrupa'nın florası arasında bir köprü vazifesi görmüştür. Burada geliştirdikleri bahçecilik bilimi oldukça etkilidir ve 14,000 yerel türü ile Anadolu, uzun süre Avrupa'ya giden çiçek ve bitkilerin kaynağı olmuştur. Kitapta farklı iklimlere ve araziye uyumda son derece başarılı olan Türklerin karşılaştıkları kültürlerdekilere benzemeyen bahçeler yarattıklarından bahsedilmektedir.

Osmanlıların, karşılaştıkları diğer kültürlerden kendilerine uyan öğeleri almakta ve bunları yeniden yorumlayarak yepyeni sentezler yaratmakta usta oldukları vurgulanarak yarattıkları bahçelerin sadece zevk veren çiçek bahçeleri değil, çeşitli bitkileri, çiçekleri ve nebatın harmanlandığı pek çok ihtiyaca cevap veren bahçeler olduğu söylenmektedir. 

Eserde, Osmanlıların Kanuni Sultan Süleyman döneminden önce de çiçek yetiştirmişse de, bu Sultan'ın hükümranlığı sırasında filizlenen sanatsal bakışın bahçecilikte kendini gösterdiğine dikkat çekilmektedir. Kumaş desenlerini, kitap kapaklarını, minyatürleri, tezhipleri, çinileri, çanak çömleği ve süs eşyasını çiçekle bezeyerek hareket getiren Osmanlı görsel sanatları, çiçeklere duyulan evrensel bir tutkuya tanıklık etmiştir. 16. yüzyıl ortalarında 'lale'nin Avrupa'ya götürülmesinin ardından çiğdem, gül soğanı, siklamen, sümbül, zambak, şakayık, karanfil, iris, gülhatmi, yasemin, karanfil, kardelen, güngüzelı başta olmak üzere bir sürü çiçek türü Avrupa'ya taşınmıştır. 

Sultan III. Ahmed'in saltanatı sırasında Anadolu, batı dünyasının çiçek kültürü merkezi haline geldiğinden söz edilen kitapta Avrupa bahçelerinin Osmanlı bahçelerinden gelen bu yoğun bitki akımından oldukça derin etkilendiğinden ve böylece Avrupa bahçelerinin 16. yüzyılın ikinci yarısından sonra değişmeye başladığından bahsedilmektedir.   

Bugün dünyada çiçek ihracatının yaklaşık %40'ını elinde tutan Hollanda, çok değerli hocalarımızın kitabında da bahsedildiği üzere, başta Hollanda'nın simgesi haline gelen "lale" ve ihtacatını yaptığı birçok başka çiçek türü ile atalarımız sayesinde tanışmış; ancak sürekli yeni türler geliştirmeyi basarmış ve haklı olarak bir dünya lideri haline gelmiştir. Son yıllarda Türkiye'de kesme çiçek pazarının da bilinçli yatırımlarla atağa geçtiğini okudum, sevindim. Bu konuda uzman değilim ama ithal edilen çiçekleri ve bizde üretilenleri kıyaslayınca sanki çok yolumuz var gibi geliyor. Umarım kıvrak Türk zekası ve girişimci ruhuyla bu alanda tekrar bir dünya lideri haline geliriz...

Flower Show Turkey hakkında bilgiyi flowershow.com.tr adresinden edinebilirsiniz.

Hiç yorum yok: